Giá vàng “đứng vững trước sóng gió”: nhu cầu trú ẩn dài hạn vẫn rất mạnh

Vàng biến động mạnh ngắn hạn nhưng nhu cầu trú ẩn dài hạn vẫn vững chắc

Sau nhịp tăng “nóng” đầu năm và cú lao dốc sâu cuối tháng 1, thị trường vàng đang bước vào giai đoạn hạ nhiệt đầu cơ và tìm kiếm mặt bằng giá mới. Theo ông Heng Koon How – Trưởng Bộ phận Chiến lược Thị trường, Khối Nghiên cứu thị trường và Kinh tế toàn cầu, Ngân hàng UOB Singapore, bất chấp biến động cực mạnh trong ngắn hạn, vai trò trú ẩn an toàn và công cụ phòng vệ danh mục của vàng trong dài hạn vẫn không thay đổi.

Biến động lịch sử trong tháng 1 và cú bán tháo cuối tháng

Bước vào năm 2026 ở mức trên 4.300 USD/ounce, giá vàng tăng vọt lên gần 5.600 USD/ounce vào ngày 28/1 trước khi lao dốc gần 10% chỉ trong một ngày (30/1) về vùng 4.900 USD/ounce, thậm chí có thời điểm xuống dưới 4.500 USD/ounce vào ngày 2/2.

Mức biến động kỳ vọng của vàng đã vượt 30%, cao hơn thời kỳ khủng hoảng COVID-19 (dù chưa bằng giai đoạn Khủng hoảng Tài chính Toàn cầu – GFC), phản ánh trạng thái thị trường căng thẳng bất thường.

Nguyên nhân không chỉ đến từ Fed hay ông Kevin Warsh

Nhiều báo cáo cho rằng đợt bán tháo xuất phát từ việc Tổng thống Donald Trump đề cử ông Kevin Warsh làm Chủ tịch Fed – người có quan điểm “diều hâu” về lạm phát và từng hoài nghi chính sách nới lỏng định lượng (QE). Tuy nhiên, theo UOB, cách lý giải này là quá đơn giản hóa vấn đề.

Thực tế, ngay từ đầu tháng 1, thị trường đã có dấu hiệu đầu cơ quá mức:

Giá vàng đảo chiều mạnh trong ngày với tần suất dày đặc
Chênh lệch bid–offer bị nới rộng
Xuất hiện độ lệch lớn giữa giá vàng tương lai (COMEX, SHFE) và giá giao ngay
Tình trạng khan hiếm vàng vật chất tại nhiều trung tâm giao dịch lớn
Open interest trên COMEX và dòng vốn vào ETF vàng GLD tăng chưa từng có

Làn sóng đầu cơ này cuối cùng “vỡ trận” vào ngày 30/1 khi tâm lý chốt lời lan rộng.

Yếu tố Trung Quốc và thay đổi quy định của COMEX làm trầm trọng thêm áp lực bán

Song song với diễn biến toàn cầu, Trung Quốc cũng gây thêm áp lực ngắn hạn:

Cơ quan quản lý siết chặt một số mô hình đầu tư vàng
Một số quỹ và nền tảng giao dịch bị đình chỉ
Lượng vàng on-warrant trên SHFE và dòng vốn ETF tại Trung Quốc tăng mạnh trước đó rồi chững lại

Ở thị trường phái sinh, việc COMEX chuyển từ ký quỹ cố định sang ký quỹ theo tỷ lệ phần trăm và nâng yêu cầu ký quỹ từ 6% lên 8% (hiệu lực 2/2) đã kích hoạt thêm các đợt bán giải chấp (margin call). Khi giá giảm, cơ chế delta hedging đảo chiều khiến các vị thế quyền chọn lớn bị buộc phải thanh lý, làm đà giảm càng mạnh.

Triển vọng: ngắn hạn còn rung lắc, dài hạn vẫn tích cực

Theo UOB, trong thời gian tới:

Thị trường cần thêm thời gian để đầu cơ hạ nhiệt
Giá vàng sẽ dần ổn định và hình thành mặt bằng mới
Nhưng nhu cầu trú ẩn dài hạn của vàng vẫn rất vững chắc

Đặc biệt:

Ngân hàng trung ương các nước mới nổi và châu Á tiếp tục mua ròng vàng
Nhiều ngân hàng trung ương có thể tận dụng nhịp điều chỉnh để tăng dự trữ
Vàng vẫn là công cụ phòng vệ quan trọng trước rủi ro phi đô la hóa (de-dollarization) và suy giảm giá trị đồng tiền