Trung Quốc nhập khẩu vàng Nga lập kỷ lục, tăng tốc “phi đô la hóa” và giảm mạnh trái phiếu Mỹ
Năm 2025 đánh dấu một bước ngoặt lớn trong chiến lược dự trữ của Trung Quốc khi nước này ghi nhận mức nhập khẩu vàng từ Nga cao nhất trong lịch sử, đồng thời đẩy nhanh việc thu hẹp danh mục trái phiếu kho bạc Mỹ. Động thái này phản ánh rõ xu hướng Bắc Kinh coi vàng là tài sản chiến lược trong bối cảnh cạnh tranh địa chính trị và tài chính toàn cầu ngày càng gay gắt.
Vàng Nga chảy mạnh sang Trung Quốc, giá trị gấp 15 lần sau 4 năm
Theo số liệu hải quan Trung Quốc do RIA Novosti công bố, trong năm 2025, Nga xuất khẩu sang Trung Quốc lượng vàng trị giá 3,29 tỷ USD, tăng gần 15 lần so với năm 2021. Khối lượng vàng vật chất đạt 25,3 tấn, cao gấp 9 lần so với trước đây và là mức cao nhất từng được ghi nhận trong quan hệ thương mại vàng giữa hai quốc gia.
Riêng tháng 12/2025, Trung Quốc nhập khẩu vàng từ Nga trị giá 1,35 tỷ USD, tương đương khoảng 10 tấn, thiết lập kỷ lục theo tháng. Phần lớn số vàng này được giao dịch dưới dạng vàng thỏi.
Nhờ đà tăng mạnh, Nga đã vươn lên vị trí thứ 7 trong danh sách các nhà cung cấp vàng lớn nhất cho Trung Quốc năm 2025, cải thiện đáng kể so với vị trí thứ 11 trước đó. Các quốc gia dẫn đầu danh sách hiện gồm Thụy Sĩ, Canada, Nam Phi, Úc và Kyrgyzstan.
Giá vàng tăng mạnh mang lại lợi ích lớn cho hệ thống ngân hàng Nga
Đà tăng của giá vàng toàn cầu cũng giúp ngành ngân hàng Nga hưởng lợi đáng kể. Theo Ngân hàng Trung ương Nga, tổng giá trị tài sản liên quan đến vàng của hệ thống ngân hàng nước này gần như tăng gấp đôi trong năm 2025, đạt khoảng 607 tỷ ruble vào đầu tháng 12.
Lượng vàng vật chất do các tổ chức tài chính Nga nắm giữ cũng tăng mạnh, lên khoảng 6,3 tấn, phản ánh xu hướng tích lũy vàng gia tăng trong bối cảnh Nga bị hạn chế tiếp cận hệ thống tài chính phương Tây.
Trung Quốc đẩy mạnh tích trữ vàng, dự trữ thực tế có thể lên tới 5.500 tấn
Ở chiều ngược lại, Trung Quốc đang gia tăng mạnh mẽ dự trữ vàng như một phần trong chiến lược dài hạn nhằm giảm phụ thuộc vào USD. Theo ước tính của ANZ, tổng lượng vàng dự trữ thực tế của Trung Quốc có thể đạt khoảng 5.500 tấn, cao hơn hơn hai lần so với con số chính thức công bố.
Nếu ước tính này phản ánh đúng thực tế, Trung Quốc sẽ trở thành quốc gia nắm giữ vàng lớn thứ hai thế giới, chỉ đứng sau Mỹ. Dù vẫn còn gây tranh luận, giới phân tích cho rằng xu hướng tích trữ vàng của Bắc Kinh là không thể đảo ngược và mang tính chiến lược rõ rệt.
Định hướng này đã được Trung Quốc xác lập từ sớm, thể hiện qua “Chiến lược đột phá thăm dò khoáng sản giai đoạn mới” công bố từ năm 2011, với trọng tâm là các tài nguyên chiến lược như vàng, đồng, uranium và đất hiếm.
Giảm mạnh trái phiếu Mỹ, vàng vượt lên thành trụ cột dự trữ
Song song với việc mua vàng, Trung Quốc cũng liên tục giảm nắm giữ trái phiếu kho bạc Mỹ. Theo Bộ Tài chính Mỹ, đến cuối tháng 11/2025, lượng trái phiếu Mỹ do Trung Quốc nắm giữ đã giảm xuống dưới 700 tỷ USD, thấp hơn gần 50% so với mức đỉnh năm 2013 và là mức thấp nhất kể từ năm 2008.
Hiện con số này chỉ tương đương khoảng 2% tổng nợ công của Mỹ. Theo ANZ, giá trị dự trữ vàng của Trung Quốc đã vượt lượng trái phiếu Mỹ mà nước này đang nắm giữ – một dấu mốc quan trọng trong tiến trình “phi đô la hóa”.
Giới phân tích nhận định, việc giảm trái phiếu Mỹ phản ánh lo ngại của Bắc Kinh về rủi ro tín dụng, căng thẳng địa chính trị và mong muốn đa dạng hóa dự trữ ngoại hối. Trong bối cảnh đó, vàng – tài sản có tính thanh khoản cao và khả năng phòng ngừa rủi ro mạnh – trở thành lựa chọn ưu tiên, dù không mang lại lợi suất như trái phiếu.
Trung Quốc có thể phải mua 100–200 tấn vàng mỗi năm
Theo số liệu chính thức, Ngân hàng Trung ương Trung Quốc (PBOC) đã mua ròng vàng liên tục trong 14 tháng, với tổng lượng mua khoảng 41 tấn kể từ tháng 11/2024, riêng năm 2025 là 27 tấn. Đến cuối năm, dự trữ vàng chính thức đạt 2.306 tấn, chiếm khoảng 8–8,5% tổng dự trữ ngoại hối.
Một số chuyên gia cho rằng, nếu muốn nâng tỷ trọng vàng lên khoảng 10% vào năm 2030, Trung Quốc có thể sẽ phải đẩy mạnh mua ròng lên 100–200 tấn mỗi năm, cao hơn đáng kể so với tốc độ hiện tại.